Brood dat oud en hard geworden is wordt tegenwoordig meestal weggegooid of
aan de dieren gevoerd.
Vroeger was dat anders.
Omdat men zich zo’n verspilling
niet kon permitteren werd oud brood verwerkt in onder meer pap, pudding
en taart.
De recepten hadden prachtige namen als bakkersverdriet,
schoenlapperstaart en broodsoldaatjes.
Ze zijn eenvoudig te bereiden
en verrassend lekker.
Probeer het eens!



Bakkersverdriet....


150 gram rozijnen
paar lepels jenever
400 gram oud brood
200 gram ontbijtkoek
1 liter lauw water
1 dl melk
2 eieren
75 gram kandijsuiker
3 theelepels kaneelpoeder
25 gram boter
snufje zout
rasp van een 1 citroen


Verwarm de oven voor op 200ºC. Laat de rozijnen even in de jenever weken.
Snijd het brood en de koek in dobbelsteentjes. Week ze in lauwwarm water.
Knijp de dobbelsteentjes na ongeveer 30 minuten goed uit en doe ze in een grote kom.
Verwijder eventuele hard gebleven stukjes. Roer het brood en de ontbijtkoek goed
door elkaar. Voeg de melk, de losgeklopte eieren, de kristal- en de kandijsuiker,
het kaneelpoeder, de gewelde rozijnen, de in blokjes gesneden boter toe en het zout toe.
Meng dit goed door elkaar. Rasp de schil van de schoongeboende citroen en schep
de rasp door het deeg. Stort het deeg in een goed beboterde pudding- of tulbandvorm
en bak deze voedzame pudding gedurende 60 minuten op 200°C.

Laat de pudding in de vorm afkoelen. Stort de afgekoelde pudding daarna
voorzichtig op een rooster. De pudding kan als dessert gegeten worden,
maar smaakt ook heerlijk aan het einde van de middag bij de thee
of de koffie en zelfs als feestelijk ontbijt.



Schoenlapperstaart

6 grote moesappels
6 oude boterhammen
2 eetlepelsgemalen anijszaad
2 eieren
100 gram suiker
1 zakje vanille suiker


Schil de appelen, verwijder de klokhuizen en snijd ze in kleine partjes.
Wrijf de hard geworden boterhammen stevig tegen elkaar en vang het broodkruim op.
Breng de appelen samen met de fijngewreven boterhammen in een bodempje water aan
de kook en kook ze in ongeveer 15 minuten tot een zachte moes. Blijf wel goed roeren!
Voeg indien nodig wat extra water toe. Draai het mengsel door een niet te fijne roerzeef
en breng het op smaak met anijs. Scheid het wit en de dooiers van de eieren en roer
de eidooiers één voor één door het moesmengsel. Voeg hieraan de suiker en
de vanillesuiker toe. Klop de eiwitten stijf en spatel ze door de broodmoes.
Doe het mengsel in een ingevette ovenschotel en bak die midden in de oven
op 175°C in ongeveer 45 minuten gaar.


Wentelteefjes

10 sneetjes oud brood
4 eieren
2 dl melk
50 gram suiker
broodkruim
3 eetlepels suiker
1 1/2 eetlepel kaneel
boter om te bakken


Snijd de harde korsten van de boterhammen af en snijd ze daarna schuin doormidden.
Klop de eieren en de melk tot een schuimige massa. Schenk dit in een ondiepe schaal
en voeg daarna de suiker toe. Maak zelf broodkruim door oude en hard geworden
boterhammen stevig tegen elkaar aan te wrijven.
Verdeel de broodkruim op een plat bord. Week de boterhammen in het melkmengsel
en wentel ze daarna kort door het broodkruim. Smelt de helft van de boter in
een grote, hete koekenpan en bak de wentelteefjes snel goudbruin en knapperig.
Neem ze uit de pan. Meng de eetlepels suiker met het kaneelpoeder en bestrooi
de wentelteefjes met dit mengsel. Bereid daarna de overgebleven boterhammen
op dezelfde manier en serveer ze warm.
U kunt deze heerlijke wentelteefjes versieren met jam, vers fruit of ijs.



Broodsoldaatjes

10 oude boterhammen
zout
boter om te bakken


Snijd de boterhammen in lange repen. Smelt in een grote pan een flinke hoeveelheid
boter op een heel laag vuur. Leg de soldaatjes in een enkele laag in de pan.
Bak ze al omschuddend en omscheppend tot ze langzaam kleur krijgen
en door en door knisperig zijn. Bestrooi ze ruim met zout.
Met deze soldaatjes kunt u een salade versieren.
Zet de gebakken broodstukjes rechtop in de salade.
Voeg ze wel net voor het opdienen toe, anders worden ze slap.
Ook bij een stevige soep en een spinazieschotel zijn deze soldaatjes op hun plaats.

TIP
Snijd de oude boterhammen ook eens in driehoekjes of in kleine blokjes en
bereid ze verder op dezelfde manier.
in olie en knoflook gebakken zijn het overheerlijke croutons.



Broodschoteltje met appels

200gr. brood (zonder korst),
zure appels,
80 a 100 gr suiker,
50 gr boter,
2 thl. kaneel,
wat melk


Brood in stukjes snijden. Appels schillen en in stukjes snijden.
Suiker en kaneel mengen met elkaar. Ovenschaal in vetten.
Oven voorverwarmen op 180 a 200 C
Laagje brood in de ovenschaal besprenkelen met melk, laagje appel erop
bestrooien met suiker/kaneel mengsel.
En zo verder laagjes op bouwen tot het op is.
Eventueel nog wat kleine klontjes boter er tussen. En dan 20 minuten in de oven.



Broodpudding

6 sneden oud wit brood, zonder korst
2 eetlepels margarine of boter
100 g donkere rozijnen
750 ml sojamelk
150 g witte suiker
1 theelepel gemalen kaneel
1/2 theelepel vanille-extract
4 eieren


Plaats de rozijnen op de bodem van een ingevette bakpan.
Smeer de sneetjes brood in met de margarine en plaats ze, met de margarine naar boven, op de rozijnen.
Breng de sojamelk in een kookpan en breng tot het kookpunt, zonder te koken.
Verwijder de sojamelk van het vuur en voeg de suiker, vanille-extract en kaneelpoeder toe.
Meng totdat de suiker is opgelost.
Kluts de eieren in een grote beker.
Voeg hieraan geleidelijk en onder goed roeren de hete sojamelk toe.
Giet dit mengsel over het brood.
Plaats de bakpan in een grotere pan en vul deze grotere pan voor de helft met heet water.
Plaats de broodpudding in een oven bij 180C en bak gedurende 50 minuten.
Haal de broodpudding uit de oven.

De broodpudding kan warm als koud worden opgediend.

Broodschotel met honing

4 dunne sneetjes witbrood
50 gram boter
125 gram krenten -
middelgrote eieren
1/2 citroen
3 dl. volle of halfvolle melk
2 eetl. cognac of rum (naar keuze)
2 eetl. honing
1/2 afgestreken thee. nootmuskaat


Verwarm de oven voor tot ca. 180C.
Besmeer de sneetjes brood met boter en snijd elk sneetje in 4 driehoekjes.
Vet een ovenschaal van 6 dl. inhoud in en schik er laagjes brood in.
Bestrooi elke laag met krenten.
Leg de laatste laag brooddriehoekjes met de beboterde kant naar boven.
Splits een van de eieren en rasp de schil van de 1/2 citroen.
Klop de eierdooier, de 2 hele eieren en de melk door elkaar en roer de citroenschil erdoor.
Voeg desgewenst 2 eetl. cognac of rum toe.
Giet de vloeistof over het brood en sprenkel de honing erover.
Laat de schotel 1 uur staan
Strooi nootmuskaat over het brood en bak de schotel 30 tot 40 minuten tot hij gerezen en goudbruin is.



Paneermeel...

Oud brood


Rooster het brood zodat ze knapperig is.
Maak het oude brood in een keukenmachine fijn
Bewaar in trommel tot gebruik.
Voor paneren of in gehakt.

Pate van oud brood

400 g ontkorst volkorenbrood
1/4 liter water
1 eetlepel plantaardige bouillonkorrels
2 uien
1 theelepel kerrie
2 eetlepels zonnebloemolie
4 tomaten of een blikje tomatenpuree van 140 gram
3 teentjes knoflook
2 eieren
2 theelepel mosterd
1 tl venkelzaad
1tl tijm
1tl rozemarijn
3 eetlepels gehakt selderijblad
3 augurken
3 laurierblaadjes


Verkruimel het brood
Breng het water aan de kook, los de bouillonkorrels erin op en giet dit over het broodkruim in een grote kom
Pel en snipper de uien en fruit ze samen met de kerrie glazig en goudbruin in de olie
Ontvel de tomaten door ze boven een vlam te houden
Kook ze met een scheutje water op laag vuur tot moes en wrijf ze daarna door een zeef
Pers de knoflookteentjes boven het broodkruim uit
Klop de eieren los
Snijd de augurken in stukjes
Vermeng nu alle ingrediënten met elkaar met uitzondering van de laurierblaadjes en maak er een homogene massa van
Vet een ovenschaal of pâtévorm in en leg onderin de laurierblaadjes, met daarop het pâtémengsel
Zet de schaal 45 minuten op de onderste richel in een oven van 200 "C (gasstand 4)
Vergeet niet een kommetje water in de oven te zetten tegen het uitdrogen van de pâté.
Steek er een breinaald of satépen in; als deze er droog uitkomt is de pâté gaar
Laat hem dan een kwartier uitdampen en haal hem daarna pas uit de vorm, zodat de versiering van laurierblaadjes zichtbaar wordt
Serveer de pâté warm